माध्यमिक स्तरावरील विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक संपादणुकीवर शैक्षणिक आणि सामाजिक घटकांचा प्रभाव : शोध अभ्यास

Abstract

प्रस्तुत संशोधनाचा उद्देश माध्यमिक स्तरावरील विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक संपादणुकीवर परिणाम करणाऱ्या शैक्षणिक आणि सामाजिक घटकांचा अभ्यास करणे हा आहे. विद्यार्थ्यांच्या अभ्यासातील यशामागे केवळ बौद्धिक क्षमता कारणीभूत नसून शाळेतील अध्यापन, शिक्षकांचे मार्गदर्शन, अभ्याससाहित्य, पालकांचे शैक्षणिक वातावरण, मित्रपरिवार, घरातील आर्थिक व सामाजिक परिस्थिती यांसारखे विविध घटकही महत्त्वाची भूमिका बजावतात. या संशोधनासाठी छत्रपती संभाजीनगर तालुक्यातील एका माध्यमिक शाळेतील 100 विद्यार्थ्यांचा नमुना निवडण्यात आला. संशोधनासाठी सर्वेक्षण पद्धतीचा अवलंब करण्यात आला असून माहिती संकलनासाठी प्रश्नावली साधनाचा वापर करण्यात आला. संकलित माहितीचे विश्लेषण टक्केवारी पद्धतीने करण्यात आले. संशोधन निष्कर्षांनुसार विद्यार्थ्यांच्या शैक्षणिक संपादणुकीवर शैक्षणिक आणि सामाजिक घटकांचा लक्षणीय प्रभाव दिसून आला. विशेषतः शैक्षणिक वातावरण, शिक्षकांचे सहकार्य, घरातील अभ्यासासाठी अनुकूल वातावरण, पालकांचे लक्ष आणि सामाजिक पाठबळ हे घटक विद्यार्थ्यांच्या कार्यप्रदर्शनाशी संबंधित असल्याचे स्पष्ट झाले.