आधुनिक शिक्षणव्यवस्थेत जीवन कौशल्य शिक्षण आणि विद्यार्थी विकास: बदलते प्रवाह

Abstract

आधुनिक शिक्षणव्यवस्थेत केवळ पाठ्यपुस्तकाधारित ज्ञान, गुण आणि परीक्षेतील यश यांपुरते शिक्षण मर्यादित राहिलेले नाही. आज शिक्षणाकडे विद्यार्थ्यांच्या सर्वांगीण विकासाच्या दृष्टीने पाहिले जाते. बदलते सामाजिक, आर्थिक, तांत्रिक आणि सांस्कृतिक वास्तव लक्षात घेता विद्यार्थ्यांमध्ये ज्ञानाबरोबरच संवादकौशल्य, समस्यासोडवणूक, निर्णयक्षमता, आत्मजाणीव, भावनानियंत्रण, सहकार्य, नेतृत्व, सर्जनशीलता आणि नैतिकता यांसारख्या जीवन कौशल्यांचा विकास करणे अत्यावश्यक झाले आहे. जीवन कौशल्य शिक्षण हे विद्यार्थ्यांना केवळ शैक्षणिक यशासाठी नव्हे, तर प्रत्यक्ष जीवनातील विविध आव्हानांना समर्थपणे सामोरे जाण्यास तयार करणारे शिक्षण आहे. प्रस्तुत शोध निबंधात आधुनिक शिक्षणव्यवस्थेतील जीवन कौशल्य शिक्षणाची संकल्पना, त्याची गरज, विद्यार्थी विकासाशी असलेले नाते, बदलते प्रवाह, शालेय स्तरावरील अंमलबजावणी, शिक्षकांची भूमिका, अडचणी आणि उपाययोजना यांचा सविस्तर विचार मांडण्यात आला आहे.